เจาะลึก: สรุปหลักการ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คำนวณจากอะไร?
ภาษีไม่ได้คำนวณจาก "รายได้ทั้งหมด" ที่คุณได้รับ แต่คำนวณจาก "เงินได้สุทธิ" (รายได้รวม - หักค่าใช้จ่าย - หักค่าลดหย่อน) หากคุณวางแผนค่าลดหย่อนได้ดี เงินได้สุทธิจะลดลง ทำให้คุณเสียภาษีน้อยลง หรืออาจไม่ต้องเสียภาษีเลย
- สูตรสำคัญ: เงินได้สุทธิ = รายได้รวม - ค่าใช้จ่าย - ค่าลดหย่อน
- เกณฑ์ยกเว้น: หากคำนวณแล้ว "เงินได้สุทธิ" ไม่เกิน 150,000 บาท ได้รับการยกเว้นภาษี
- อัตราภาษี: คิดแบบขั้นบันได ยิ่งเงินได้สุทธิสูง อัตราภาษียิ่งแพง (สูงสุด 35%)
อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แบบขั้นบันได (ปี 2567-2569)
เมื่อคำนวณหา "เงินได้สุทธิ" ได้แล้ว ให้นำมาเทียบกับตารางอัตราภาษีแบบขั้นบันไดด้านล่าง:
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี | ภาษีสูงสุดของขั้น |
|---|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น | 0 |
| 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 บาท |
| 300,001 – 500,000 | 10% | 20,000 บาท |
| 500,001 – 750,000 | 15% | 37,500 บาท |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% | 50,000 บาท |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 250,000 บาท |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 900,000 บาท |
| 5,000,001 ขึ้นไป | 35% | ตามจริง |
สรุปรายการค่าลดหย่อนภาษีปี 2567-2569
1ภาระครอบครัว
- ส่วนตัว: 60,000 บาท
- คู่สมรส (ไม่มีรายได้): 60,000 บาท
- บุตร: คนละ 30,000 บาท (บุตรคนที่ 2 ขึ้นไปเกิดหลังปี 2561 ได้ 60,000 บาท)
- ดูแลบิดามารดา (อายุ 60+): คนละ 30,000 บาท (สูงสุด 4 คน)
2ประกันและการออม
- ประกันสังคม: ตามจริง (สูงสุด 9,000)
- ประกันชีวิต: ตามจริง (สูงสุด 100,000)
- ประกันสุขภาพ: สูงสุด 25,000 (รวมประกันชีวิตต้องไม่เกิน 1 แสน)
- ดอกเบี้ยบ้าน: ตามจริง (สูงสุด 100,000)
3กองทุนรวม (SSF, RMF, ThaiESG)
- SSF / RMF / PVD: อย่างละไม่เกิน 30% ของรายได้ แต่รวมกันทั้งหมดต้องไม่เกิน 500,000 บาท
- ThaiESG: ไม่เกิน 30% ของรายได้ (โควต้าแยกต่างหากสูงสุด 300,000 บาท)
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีบุคคลธรรมดา
เงินเดือนเท่าไหร่ถึงเริ่มเสียภาษี?
หากคุณมีรายได้จากเงินเดือนเพียงอย่างเดียว (มาตรา 40(1)) จะมีรายได้ที่ได้รับการยกเว้นคือเดือนละประมาณ 26,000 บาท (หรือรายได้รวมต่อปี 310,000 บาท) หากไม่มีค่าลดหย่อนอื่นนอกจากส่วนตัวและประกันสังคม หากรายได้เกินกว่านี้จะต้องเริ่มเสียภาษี
ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 50% หรือตามจริงดีกว่า?
ถ้าต้นทุนงานของคุณน้อยกว่า 50% ให้เลือกหักแบบเหมา 50% (สูงสุด 100,000 บาท) เพื่อความสะดวก ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ แต่ถ้าคุณรับเหมาหรือเปิดร้านอาหารที่มีต้นทุนวัตถุดิบเกิน 60-70% ควรเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริง แต่ต้องเก็บใบเสร็จและทำบัญชีรับจ่ายให้ครบถ้วน
ช้อปดีมีคืน / Easy E-Receipt มีทุกปีไหม?
ไม่จำเป็น มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นจะเปลี่ยนไปในแต่ละปี (เช่น ซื้อสินค้าเพื่อหักลดหย่อนภาษี 50,000 บาท) ควรติดตามข่าวสารจากกรมสรรพากรในช่วงปลายปีเสมอ
สรุป: ลำดับขั้นตอนการวางแผนประหยัดภาษี (Tax Planning)