เจาะลึก: รู้ก่อนคำนวณ ค่าเสื่อมราคา
ค่าเสื่อมราคา คืออะไร สำคัญอย่างไร?
ค่าเสื่อมราคา (Depreciation) คือการทยอยตัดต้นทุนของสินทรัพย์ถาวร (เช่น อาคาร เครื่องจักร รถยนต์) ออกเป็นค่าใช้จ่ายตามอายุการใช้งาน แทนที่จะตัดก้อนใหญ่ทีเดียวในปีแรกที่ซื้อ เพื่อให้งบการเงินสะท้อนต้นทุนและกำไรที่แท้จริง
- วิธีเส้นตรง (SLM): นิยมที่สุด ตัดค่าเสื่อมเท่ากันทุกปี
- มูลค่าซาก (Salvage Value): มูลค่าคงเหลือปีสุดท้าย แนะนำให้ตั้งไว้ที่ 1 บาท
- ประโยชน์ภาษี: ช่วยลดกำไรสุทธิทางบัญชี ทำให้เสียภาษีนิติบุคคลน้อยลงอย่างถูกต้อง
อัตราค่าเสื่อมราคาสูงสุดที่สรรพากรยอมรับ
ก่อนคำนวณ ควรตรวจสอบเพดานอัตราค่าเสื่อมตามที่กรมสรรพากรกำหนด (มาตรา 65 ทวิ (2)):
| ประเภทสินทรัพย์ | อัตราสูงสุด/ปี | อายุการใช้งานขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| อาคารถาวร (เช่น โรงงาน สำนักงาน) | 5% | 20 ปี |
| เครื่องจักร, รถยนต์, เฟอร์นิเจอร์สำนักงาน | 20% | 5 ปี |
| คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ (บริษัททั่วไป) | 33.33% | 3 ปี |
| คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ (สำหรับ SME) | 40%* | 3 ปี |
*สำหรับ SME คอมพิวเตอร์หักค่าเสื่อมได้สูงสุด 40% ในปีแรกที่ได้มา ส่วนที่เหลือทยอยหักภายใน 3 ปี
เปรียบเทียบ 3 วิธีคำนวณค่าเสื่อมราคา
1วิธีเส้นตรง (Straight Line - SLM)
หารค่าเสื่อมให้ เท่ากันทุกปี เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด สรรพากรยอมรับโดยไม่ต้องขออนุมัติล่วงหน้า เหมาะกับสินทรัพย์แทบทุกประเภท
2วิธียอดลดลงทวีคูณ (Double Declining - DDB)
เร่งตัดค่าเสื่อมให้สูงในปีแรก แล้วลดลงฮวบฮาบในปีถัดไป เหมาะกับอุปกรณ์ IT หรือเทคโนโลยีที่ตกรุ่นเร็ว ช่วยลดภาษีได้มากในช่วงแรก
3วิธีผลรวมจำนวนปี (Sum of Years' Digits - SYD)
เร่งตัดค่าเสื่อมในปีแรกเหมือนกัน แต่กราฟจะลดลงอย่างเป็นเส้นตรงสม่ำเสมอกว่าวิธี DDB เหมาะกับเครื่องจักรกลหนัก รถบรรทุก
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับค่าเสื่อมราคา
ทำไมต้องกำหนดมูลค่าซาก (Salvage Value) เป็น 1 บาท?
ในทางบัญชีไทย นิยมระบุมูลค่าซากเป็น 1 บาท (แทนที่จะเป็น 0 บาท) เพื่อให้สินทรัพย์รายการนั้นยังคงปรากฏอยู่ใน 'ทะเบียนทรัพย์สิน' (Fixed Asset Register) ป้องกันไม่ให้ทรัพย์สินหล่นหายจากการตรวจสอบเมื่อตัดค่าเสื่อมครบแล้ว
สินทรัพย์ชิ้นเล็กๆ ราคา 2-3 พันบาท ต้องตัดค่าเสื่อมไหม?
ในทางทฤษฎี สินทรัพย์ที่มีอายุการใช้งานเกิน 1 ปีต้องตัดค่าเสื่อม แต่ในทางปฏิบัติ (Materiality) บริษัทมักจะตั้งนโยบายบัญชีว่า หากราคาต่อชิ้นไม่เกิน 5,000 หรือ 10,000 บาท ให้ตัดเป็น 'ค่าใช้จ่ายในงวดนั้น' ทันที เพื่อลดภาระการทำทะเบียนทรัพย์สิน
รถยนต์นั่งส่วนบุคคล ตัดค่าเสื่อมได้เท่าไหร่?
รถยนต์นั่ง (ไม่เกิน 10 ที่นั่ง) กฎหมายสรรพากรให้รับรู้ต้นทุนมาคิดค่าเสื่อมราคาได้สูงสุด 'ไม่เกิน 1 ล้านบาท' เท่านั้น (แม้คุณจะซื้อรถหรูราคา 3 ล้านบาทก็ตาม) ส่วนที่เกิน 1 ล้านบาท ต้องนำไปบวกกลับในการคำนวณภาษี
สรุป: ลำดับการตั้งค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ใหม่